Omi’s Kerstbrood! Mijn familierecept!

Het kerstbrood van mijn Omi is onovertroffen. Het ruikt naar kerst, het smaakt naar kerst, feitelijk is dit brood an sich gewoon ‘kerst’. Wij hebben heel veel typische familierecepten, maar dit brood is met stip op nummer één het belangrijkste gerecht van allemaal. Ik deel graag het recept met je!

Voor mij is het geen kerstmis zonder een snee van het kerstbrood van mijn Omi. Vroeger gingen we op kerstavond met de hele familie naar de kerstmis in de kerk en daarna volgde het traditionele ‘kerstontbijt’. Met zelfgebraden én gesneden kalfsfricandeau, tulband, vast heel veel meer én dit kerstbrood. Het krentenbrood met super dikke laag poedersuiker werd ook nog eens voorzien van een laag roomboter en na één hap geproefd te hebben, wist ik: het is kerstmis.

Ik neem me al jaren voor om het te bakken, maar ik was de afgelopen jaren vrij rusteloos en daardoor kwam het er nooit van. Gelukkig vind ik steeds meer rust sinds we zijn verkast naar de Achterhoek, en daarom leek mij dit hét moment om het brood voor het eerst te bakken. Eerlijk gezegd was ik nogal onzeker voor ik aan dit hele bakproces begon omdat het brood nogal een cult-status heeft binnen de familie. Maar… het lijkt gelukt. Het ziet eruit zoals het eruit hoort te zien, het ruikt zoals het hoort te ruiken, maar hoe het smaakt zal ik op kerstavond ervaren want dit brood moet eerst een tijdje liggen voordat het echt op z’n allerlekkerst is. Overigens viel het bakken me 100% mee. Ik heb er een dag voor uitgetrokken, alles goed voorbereid, maar uiteindelijk kon ik relaxt de kids brengen en halen naar en van school, boodschappen doen en heb ik ook nog eens uren met mijn Mamma, Omi en vriendinnetjes aan de telefoon gehangen. Het duurt dus zéker geen dag om dit brood te bakken. Ok, aan de slag!

Het is heel belangrijk dat je dit brood ruim voor kerstmis bakt. Waarom? Omdat het verpakt in plastic zeker nog meer dan een week moet liggen willen alle smaken goed in het brood trekken en het daardoor op z’n best is. Ook is het belangrijk dat alle ingrediënten serieus op kamertemperatuur zijn. Dit komt het rijzen van het brood ten goede, en zo krijg je het beste resultaat. De sukade zet je een dag voordat je gaat bakken al in de rum.

Ingrediënten voor één kerstbrood
– 1 kilo bloem
– 440 gram boter
– 150 gram kristalsuiker
– 440 gram rozijnen
– 1 eetlepel rum
– 90 gram amandelmeel
– 64 gram verse gist (verkrijgbaar bij je bakker)
– 38 gram sukade (geraspt, in mini blokjes, of gehakt)
– 1/4 merg van een vanillestokje
– rasp van 1/4 citroen
– 250 ml melk
– 4 snufjes zout

Voor de suikerlaag
– 125 gram boter
– 125 gram poedersuiker (of de hele bus)

De ingrediënten moeten (nogmaals) goed op kamertemperatuur zijn. Ik heb alles twee dagen voordat ik ging bakken al in de keuken neergezet. Hak de dag voordat je echt aan de slag gaat de sukade fijn en overgiet deze in een kommetje met de rum. Dek af en zet dit naast je overige ingrediënten.

Het recept zoals ik hem van mijn Mamma kreeg

Maak op de grote dag eerst een papje van de gist. Prak de verse gist in een kom fijn en voeg hierbij een scheutje lauwwarme melk en een flinke eetlepel gezeefde bloem aan toe. Die melk en de bloem mag je afhalen van de melk en bloem die je sowieso al hebt klaarstaan. De melk staat natuurlijk geen dagen buiten de ijskast. Deze laat je lauwwarm worden in de magnetron. Mix de gist, melk en bloem tot een papje en laat dit 20 minuten rijzen op een warme, maar niet hete plek in huis. Mijn oven heeft een rijsfunctie (40 graden) en dit werkt perfect, maar mocht jouw oven dat niet hebben dan is een warme plek in huis ook een prima optie.

Smelt ondertussen de 440 gram boter in de magnetron. Het hoeft niet geheel vloeibaar te zijn. Zeef de bloem boven de kom van je keukenmachine (ik heb een Kitchenaid en gebruik voor brood de kneedhaak). Maak een kuiltje in de bloem en doe daar de 4 snufjes zout, de vanille, de rasp van de citroen, de suiker, de rest van de lauwwarme melk en de gesmolten boter in. Voeg als laatst de gerezen gist-mix toe. De gist is goed gerezen als hij een beetje de hoogte in is gegaan, en als er belletjes op de gist te zien zijn. Zet nu de mixer aan, en laat de machine draaien (steeds iets harder) tot alle ingrediënten gemengd zijn, en je een soepel deeg hebt. Doe dit deeg in een ruime pan en dek het af met een theedoek. Laat het nu tenminste een uur rijzen op jouw rijsplek. Ik heb mijn pan niet afgedekt in de rijsoven gezet, en was iets langer boodschappen gaan doen dan een uurtje, dus geen paniek als je 5 minuten later thuis bent van een tripje.

Als het goed is, is het deeg flink in omvang toegenomen na de eerste keer rijzen. Doe het vervolgens terug in de kom van de keukenmachine en laat de mixer nog eens flink het deeg bewerken. Voeg vervolgens de rozijnen, sukade en het amandelmeel toe en kneed dit (met de hand!) door het deeg heen. Dat is best even werken! Leg deeg vervolgens op het aanrecht en vorm er een groot brood van. Sla het hierna in de lengte dubbel. Nu leg je het brood op een beboterd bakblik waarmee je het in je heteluchtoven gaat bakken. Omdat mijn bakblik uit de oven niet in mijn rijsoven paste, gebruikte ik uiteindelijk mijn braadslee om het brood in te bakken, hier liet ik het ook voor de tweede keer in rijzen. Het brood ligt nu op het beboterde bakblik (zie foto) klaar om weer een uurtje rijzen. Leg er (als je niet in de oven rijst) een theedoek over en zet dit blik voor een uur weg op jouw rijsplek.

Verwarm nu de heteluchtoven voor op 140-150 graden. De temperatuur is een beetje afhankelijk van de kracht van de oven. Ik zette mijn oven op 140 graden. Nadat het brood voor de tweede keer een uur is gerezen plaats je het brood in de oven, en zet je je kookwekker op 30 minuten. Nu ga je de 125 gram boter die je over hebt voor de suikerlaag smelten. De sukerlaag wordt perfect als je het brood tijdens het bakken een aantal keer insmeert met boter. Zo hecht de suiker zich uiteindelijk extra goed aan de korst. Maak na 30 minuten de oven open en smeer het brood met een kwast in met een deel van de gesmolten boter. Sluit de oven en zet de wekker op 15 minuten. Herhaal dan het boter-moment. Zet de wekker weer op 15 minuten. Herhaal het boter-moment. Mocht het brood nu al helemaal bruin zijn dan kun je het brood er nu uithalen. Dan is een uurtje bakken in jouw oven genoeg. Mijn brood stond 1 uur en 15 minuten in de oven voordat ik tevreden was over de bruine kleur. Op het moment dat je het brood uit de oven haalt strooi je meteen met een fijne zeef ook de poedersuiker over het brood. Je zult zien dat de poedersuiker vrij snel in de toplaag van het brood trekt. Omdat dat bij mij wel erg snel ging, poederde ik er uiteindelijk een heel pak poedersuiker overheen, maar ‘who cares’? Het is kerst!

Laat het brood volledig afkoelen en verpakt het vervolgens in een plastic zak. Laat het nu minimaal 1 week (het liefst langer) liggen op een droge plek. De smaken trekken dan optimaal in het brood. Als je het brood dan eindelijk mag eten snijd je er plakjes van. Eventueel besmeer je een plak nog met een beetje boter. Het is heel lekker bij: het kerstontbijt, de kerstbrunch, de kerstlunch, de kerstkoffie, het kersttoetje, tijdens oudjaar. En alle eetmomenten daar omheen. ENJOY! Oh en….. Vrolijk kerstmis alvast!

Leave a Reply

Follow

Get every new post delivered to your Inbox

Join other followers